خلاقیت کاربردی

 

مجله اینترنتی تجربه لذت بخش زندگی

The enjoyable life experience

مجله عمومی روانشناسی و توسعه فردی

خلاقیت 

خلاقیت کاربردی

مهارت های تفکر خلاق برای موفقیت شما حیاتی است. یک مدیر متوسط 50 درصد یا بیشتر از زمان خود را صرف حل مشکلات می کند، چه به تنهایی و چه با دیگران. توانایی شما در رویارویی با مشکلات و حل مشکلات، بیش از هر چیز دیگری، تعیین کننده هر چیزی است که در حرفه شما برای شما اتفاق می افتد. در واقع، می توان با اطمینان گفت که فردی که مهارت های تفکر خلاق ضعیفی دارد، به کار برای افرادی که مهارت های تفکر خلاق بهتر توسعه یافته دارند، تنزل می یابد.

خبر خوب این است که خلاقیت مهارتی است مانند دوچرخه سواری یا کار با رایانه، که می توان آن را با تمرین آموخت و توسعه داد. علاوه بر این، به نظر می‌رسد که رابطه مستقیمی بین کمیت و کیفیت ایده‌های جدیدی که در کارتان ایجاد می‌کنید و میزان موفقیتی که به دست می‌آورید وجود دارد.

یک ایده یا بینش جدید می تواند برای تغییر جهت یک حرفه یا کل شرکت کافی باشد. سودآوری، درآمد و چشم انداز آینده شما و شرکتتان می تواند به مشارکت خلاقانه شما بستگی داشته باشد. به یاد داشته باشید، هر چیزی که هستید یا خواهید بود، نتیجه روشی است که از ذهن خود استفاده می کنید. اگر کیفیت تفکر خود را بهبود بخشید، کیفیت زندگی خود را نیز بهبود خواهید بخشید.

خلاقیت مجموعه ای از روش ها و تکنیک های اثبات شده و عملی را در اختیار شما قرار می دهد که می توانید بلافاصله از آنها برای ایجاد جریانی از ایده های افزایش دهنده زندگی و کار استفاده کنید. با تمرین هر روشی که در خلاقیت وجود دارد، نتایج بهتری نسبت به آنچه امروز می گیرید به شما می دهد. گاهی اوقات نتایج شما را شگفت زده می کند.

متأسفانه اکثریت مردم تفکر خلاقانه کمی انجام می دهند یا اصلاً فکر نمی کنند. آنها در یک منطقه آسایش گیر کرده اند که در آن تلاش می کنند تا با آنچه در گذشته انجام داده اند و گفته اند سازگار باقی بمانند. به همین دلیل است که امرسون می‌نویسد: «یک ثبات احمقانه، مزاحم ذهن‌های کوچک است.» آنها یکی از فرصت های بزرگ برای پیشرفت و موفقیت را که وجود دارد و در دسترس همه است، از دست می دهند.

بیایید راه جدیدی را برای نگاه کردن به جهان شروع کنیم. همه خلاق هستند. خلاقیت یک ویژگی طبیعی و خودانگیخته افراد مثبت با عزت نفس بالا است. شرکت هایی که یک محیط کاری مثبت ایجاد می کنند، جریان ثابتی از ایده ها را از همه کارکنان دریافت می کنند.

چه عواملی تا حد زیادی خلاقیت شما را تعیین می کند؟

تجربیات گذشته

اولین مورد تجربیات گذشته شماست. آنچه در گذشته برای شما اتفاق افتاده است تأثیر عمده ای در تعیین میزان خلاقیت شما در زمان حال دارد. به نظر می رسد افراد خلاق به دلیل پیشینه ای که دارند، خود را دارای خلاقیت بالایی می دانند. ایده پردازی برای آنها عادی و طبیعی است.

از سوی دیگر، افراد غیرخلاق اغلب دارای محیط‌های منفی بوده‌اند که از دوران کودکی شروع شده و در مشاغل مختلف ادامه می‌یابد. آنها به طور کلی پذیرفته‌اند که اصلا خلاقیت خاصی ندارند. حتی وقتی ایده‌های خوبی دارند، که اغلب انجام می‌دهند، ایده‌ها را رد می‌کنند یا نادیده می‌گیرند و معتقدند که اگر آنها منبع خلاقیت باشند، ایده‌های خوبی را نمی‌توانند ایجاد کنند.

وقتی برای شرکتی کار می‌کنید (یا کار کرده‌اید) که در آن ایده‌های شما تشویق و تحریک می‌شوند، جایی که روسا و همکارانتان با ایده‌های شما با احترام و علاقه برخورد می‌کنند، احساس می‌کنید در شغلتان خلاق‌تر هستید.

وضعیت فعلی

دومین عاملی که خلاقیت شما را تعیین می کند، وضعیت فعلی شماست. آیا تشویق زیادی برای ایده های جدید در محل کار شما وجود دارد؟ آیا مردم با هم شاد هستند و با هم درگیر بحث درباره ایده ها می شوند یا ایده ها را مورد تمسخر و انتقاد قرار می دهند؟

تصویر از خود

سومین عاملی که خلاقیت شما را تعیین می کند، تصویر شما از خودتان است. آیا خود را فردی خلاق می دانید؟ آیا خود را بسیار خلاق می بینید یا خیر؟ بسیاری از مطالعات نشان می دهد که 95 درصد از افراد پتانسیل عملکرد در سطوح بالایی از خلاقیت را نشان می دهند. کار انجام شده توسط هاوارد گاردنر در دانشگاه هاروارد به این نتیجه رسید که چندین روش متفاوت برای تفکر وجود دارد و هر فرد حداقل در یک زمینه یک نابغه بالقوه است. این بدان معناست که کلید باز کردن قفل خلاقیت شما این است که خود را فردی بسیار خلاق تصور کنید.

بازی درونی

راه تبدیل شدن به یک فرد بهتر این است که تصور کنید از قبل یک فرد برتر هستید. همین عمل فکر کردن به خود به عنوان یک فرد برتر، پیشرفت شما را تقریباً بلافاصله بهبود می بخشد. به همین ترتیب، راه افزایش خلاقیت شما این است که تصور کنید در حال حاضر فردی بسیار خلاق هستید. تصور کنید آنقدر خلاق هستید که هیچ مشکلی در دنیای شما وجود ندارد که نتوانید با استفاده از ذهن خلاق خود آن را حل کنید.

تصور کنید هیچ هدفی وجود ندارد که با ایده پردازی برای رسیدن به آن نتوانید به آن برسید. تصور کنید وقتی ذهن خلاق شما مانند پرتو لیزری است که فولاد را برش می‌دهد، نمی‌توانید بر آن غلبه کنید و مانع را از سر راه بردارید.

خبر خوب این است که همه افراد ذاتا خلاق هستند. خلاقیت ابزاری است که طبیعت برای تضمین بقا و مقابله با مشکلات و چالش های اجتناب ناپذیر زندگی روزمره در اختیار انسان قرار داده است. تنها تفاوت این است که برخی افراد از خلاقیت ذاتی خود بسیار استفاده می کنند و برخی افراد بسیار کم.

امروز بزرگترین هدف خود را در زندگی مشخص کنید. چه اقدامی را می توانید فوراً انجام دهید تا یک قدم به آن هدف نزدیکتر شوید؟ بزرگترین مشکل یا مانعی را که بین شما و مهمترین هدفتان قرار دارد، شناسایی کنید. چه اقدامی را می توانید فوراً برای حل آن مشکل یا حذف آن مانع انجام دهید؟

سه عامل برای خلاقیت

گاهی اوقات مردم می گویند که احساس نمی کنند خلاقیت خاصی دارند. آنها با خلاقیت بسیار بیشتر از آن چیزی که می توانند استفاده کنند متولد شده اند. وظیفه آنها تحریک و باز کردن خلاقیت ذاتی آنهاست. اما چه اتفاقی افتاده است؟ پاسخ واضح است. خلاقیت شما هنوز وجود دارد. باید مانند شکر ته فنجان آن را هم بزنید تا در ذهن تان حل شود و در کل وجودتان پخش شود.

خلاقیت شما به طور طبیعی توسط سه عامل تحریک می شود که همه آنها تحت کنترل شما هستند. اهداف مورد علاقه خود را در نظر بگیرید. هرچه وضوح بیشتری در مورد آنچه واقعاً می خواهید داشته باشید و مثبت تر و هیجان زده تر برای رسیدن به آن هدف باشید، خلاق تر خواهید بود و ایده های بیشتری به ذهنتان می رسد. هر چه بیشتر چیزی را بخواهید، احتمال بیشتری وجود دارد که راه های خلاقانه ای برای انجام آن پیدا کنید. به همین دلیل است که گفته می شود هیچ فرد غیرخلاقی وجود ندارد، فقط کسانی هستند که هدف ندارند و به اندازه کافی آنها را نمی خواهند.

یک هدف را مشخص کنید که اگر به آن دست یابید، بیشترین تأثیر مثبت را بر زندگی شما خواهد داشت. آن را به وضوح روی کاغذ بنویسید تا ذهن تان بتواند هدف شما را بفهمد. همین اقدام تصمیم گیری در مورد آنچه بیش از هر چیز دیگری می خواهید، تقریباً بلافاصله ایده هایی را برای اقداماتی که می توانید برای رسیدن به آن هدف انجام دهید، ایجاد می کند.

مشکلات استرس زا دومین ابزار خلاقیت هستند. اینها برخی از بزرگترین محرک ها هستند که منجر به خلاقیت بیشتر می شوند. اگر مشکل یا مانعی وجود داشته باشد که شما را از دستیابی به چیزی که برای شما مهم است باز دارد، از اینکه چقدر می توانید در توانایی خود برای حذف آن خلاق شوید شگفت زده خواهید شد.

سومین عامل ضروری برای تفکر خلاق وضوح است. در اینجا راهی برای به دست آوردن وضوح بیشتر وجود دارد: ابتدا در مورد هدف یا خواسته خود تصمیم بگیرید. واقعاً در بخشی خاص از زندگی خود چه چیزی را می خواهید؟ سپس بپرسید: «چرا من از قبل به این هدف یا خواسته نرسیده‌ام؟ چرا تاکنون به این هدف نرسیده ام؟» سپس بپرسید: "از بین همه دلایلی که چرا هنوز به هدفم نرسیده ام، بزرگترین و مهمترین دلیل چیست؟" هنگامی که بزرگ‌ترین مانع یا مشکلی را که شما را از رسیدن به مهم‌ترین هدفتان باز می‌دارد شناسایی کردید، ذهن شما شروع به تولید ایده‌ های پشت سر هم برای حل آن مشکل یا حذف آن مانع می‌کند.

سوالات متمرکز

توانایی شما در پرسیدن سوالات از خود و دیگران که شما را مجبور می کند عمیقاً در مورد موقعیت خود فکر کنید، محرک اصلی خلاقیت است. یکی از ویژگی‌های شرکت‌های بزرگ این است که مدیران مایلند «سوالات بی‌رحمانه‌ای» را از خود بپرسند که آنها را مجبور می‌کند تا عمیقاً در مورد وضعیت خود فکر کنند. شما هم از خودتان سؤالات سختی را بپرسید که برای یافتن پاسخ آنها باید سخت فکر کنید.»

در خلاقیت، شما مجموعه ای از سوالات را یاد خواهید گرفت که می توانید از خود بپرسید و به آنها پاسخ دهید تا قفل خلاقیت بیشتری را باز کنید و به شما اجازه دهد تا به هسته یک موضوع نفوذ کنید.

دقیق تر و متمرکز تر باشید

از سؤالاتی استفاده کنید که بازتاب های خلاقانه شما را با سرعت بیشتری فعال کنند تا پاسخ های قابل اجرا ایجاد کنند. فرضیات خود را آزمایش کنید. یکی از قوی ترین راه ها برای تحریک خلاقیت این است که شما به طور مداوم فرضیات خود را آزمایش کنید. مطمئن باشید که اهداف، مشکلات و سوالاتی که ایجاد می کنید، برای زندگی و موقعیت شما واقعی هستند. تمرکز روی اهداف اشتباه یا مشکلات اشتباه برای هیچ کس مفید نیست. به طور مداوم از خود بپرسید: "مفروضات من چیست؟"

به یاد داشته باشید، بسیاری از فرضیات شما در مورد زندگی، کار، مشتریان، پول، بازار و سایر افراد اشتباه یا تا حدی اشتباه هستند. گاهی کاملا اشتباه هستند. مفروضات واضح شما چیست؟ مفروضات پنهان یا ناخودآگاه شما چیست؟ و مهمتر از همه، چه می شود اگر عزیزترین فرضیات شما اشتباه باشد؟ فرضیات نادرست در ریشه هر شکست نهفته است.

هر زمان که با مشکلات، موانع یا دشواری مواجه شدید، از خود بپرسید: «مفروضات من چیست؟ اگر فرضیات من اشتباه باشد چه؟» چه فرض عمده ای در زندگی تجاری یا شخصی خود دارید که اگر درست نباشد، شما را ملزم به انجام هدفی کاملاً متفاوت می کند؟ اگر به هدف خود دست یابید، کدام یک بیشترین تأثیر مثبت را روی شغل یا تجارت شما خواهد داشت؟

روش طوفان ذهنی

شما ذخایر عظیمی از خلاقیت دارید که می‌توانید با استفاده از تکنیک‌های مختلف آن‌ها را برانگیخته و تحریک کنید. روش طوفان ذهنی یکی از آنهاست. مغز شما حدود 100 میلیارد سلول دارد که هر کدام به طور مستقیم و غیرمستقیم به حدود 20000 سلول دیگر متصل هستند. از نظر ریاضی، این بدان معناست که تعداد ایده‌ها یا افکاری که می‌توانید ایجاد کنید، 100 میلیارد با توان 20000 است، معادل عدد یک و هشت صفحه صفر.

تعداد افکاری که می توانید فکر کنید از تعداد مولکول های موجود در جهان شناخته شده بیشتر است. شما یک نابغه بالقوه هستید. طوفان ذهنی یکی از قدرتمندترین راه هایی است که تاکنون برای حل خلاقانه مشکلات و دستیابی به اهداف، و استفاده از این ظرفیت فوق العاده کشف شده است. این روشی برای استفاده از سوالات متمرکز و هدفمند برای متمرکز کردن قدرت ذهن شما بر روی یک سوال خاص است.

افراد زیادی با استفاده از این روش ساده نسبت به هر نوع تکنیک تفکر خلاق دیگری که تا به حال توسعه یافته است، اثربخش و موفق شده اند. دلیل این که این روش بسیار قدرتمند است این است که بسیار ساده است. ابتدا یک برگه بردارید و مهم ترین مشکل یا هدف خود را در بالای صفحه به شکل یک سوال بنویسید. به عنوان مثال، اگر هدف شما دوبرابر کردن فروش و سوددهی در دو سال آینده باشد، سوال شما این خواهد بود: چه کنیم تا در بیست و چهار ماه آینده فروش و سود خود را دو برابر کنیم؟

هر چه سوال دقیق تر باشد بهتر است. یک سوال حتی بهتر این است که هدف خود را به صورت عددی یا مالی تعریف کنید. برای افزایش فروش خود از 500 میلیون تومان در سال به 1000 میلیون تومان در سال، در بیست و چهار ماه آینده چه کنیم؟ سپس با استفاده از یک فعل عملی خاص در پاسخ خود شروع به نوشتن پاسخ ها کنید. به عنوان مثال، می توانید بگویید: "ما بیست و دو فروشنده جدید را استخدام و آموزش می دهیم." یا می توانید بنویسید: "ما سه محصول جدید را طی دوازده ماه آینده به مشتریان خود معرفی می کنیم." به نوشتن ادامه دهید تا زمانی که حداقل 20 پاسخ ایجاد کنید. می توانید این کار را به تنهایی یا با یک گروه انجام دهید. اما شما باید حداقل 20 پاسخ ایجاد کنید.

چهار راه تغییر

معمولاً فقط چهار راه وجود دارد که می توانید به هدفی برسید یا مشکلی را حل کنید. اول، شما می توانید برخی از کارها را بیشتر انجام دهید. دوم اینکه کارهای دیگر را کمتر انجام دهید. سوم، شما می توانید شروع به انجام یک کار کاملا جدید کنید. و چهارم، شما می توانید فعالیت های خاصی را به طور کامل متوقف کنید. همانطور که 20 پاسخ خود را ایجاد می کنید، مدام بپرسید: "چه کاری باید بیشتر و کمتر انجام دهم؟ چه کاری را باید شروع کنم یا متوقف کنم؟»

در این تمرین، دو پاسخ اول نسبتاً ساده خواهند بود. شما به راحتی به این نتیجه خواهید رسید که می توانید فعالیت های خاصی را «کمتر یا بیشتر» انجام دهید. پنج پاسخ بعدی دشوارتر خواهد بود. شما به دنبال کارهایی خواهید بود که می‌توانید آن‌ها را شروع کنید یا انجامشان را متوقف کنید. ده پاسخ آخر از همه سخت تر خواهد بود و گاهی اوقات جواب بیستم آنقدر سخت خواهد بود که احساس می کنید می خواهید تسلیم شوید. اما باید خود را مجبور کنید که حداقل 20 پاسخ بنویسید. شگفت‌انگیز است که هر چند وقت یک‌بار متوجه می‌شویم که پاسخ بیستم، پاسخی که به سخت‌ترین کار ذهنی برای ایجاد آن نیاز دارد، پاسخی است که کسب‌وکار را متحول می‌کند یا زندگی یک فرد را به کلی تغییر می‌دهد.

هر بار که پاسخی را ایجاد می کنید به صورت فیزیکی آن را بنویسید. اولین ایده ای را که به آن فکر می کنید بنویسید و سپس مخالف آن ایده را بنویسید. سپس ترکیبی از این دو ایده را بنویسید. حتی پاسخ های مضحک را هم یادداشت کنید. فقط خود را مجبور کنید حداقل 20 پاسخ ایجاد کنید. در کمال تعجب، گاهی اوقات یک پاسخ از 20 پاسخ در ذهن شما جرقه ای ایجاد می کند. بسیاری دریافته‌اند که این روش به آنها کمک می کند مشکلی را که شش ماه یا بیشتر با آن دست و پنجه نرم می‌کردند حل کنند.

فورا اقدام کنید

هنگامی که 20 پاسخ برای سؤال خود ایجاد کردید، آنها را مرور کنید و حداقل یک ایده را انتخاب کنید که می خواهید بلافاصله آن را اجرا کنید. با اجرای فوری یک ایده، خلاقیت خود را ساعت به ساعت جاری می کنید. اگر این تمرین را اول صبح قبل از شروع به کار انجام دهید، متوجه خواهید شد که در تمام طول روز خلاقانه فکر می کنید، درست مثل اینکه صبح به صورت فیزیکی تمرین کرده اید. در تمام طول روز احساس سلامتی و هوشیاری بیشتری خواهید داشت.

یکی از سخت ترین کارها برای هر کسی انجام کاری جدید یا متفاوت است. وقتی یک ایده عالی خلق می کنید، باید فوراً تصمیم بگیرید که به جای اقدام در مورد ایده جدید، بر اینرسی طبیعی که باعث تاخیر یا به تعویق انداختن می شود، "منطقه راحتی" که می توانید به راحتی وارد آن شوید، غلبه کنید. بینش و ایده هایی خواهید داشت که شما و اطرافیانتان را شگفت زده می کند.

حالا بزرگترین مشکل یا هدف امروز خود را در نظر بگیرید و آن را در دفتر یادداشت کنید - بالای صفحه به صورت سوال. خود را نظم دهید تا 20 ایده یا پاسخ در یک جلسه برای خود ایجاد کنید. به این فکر کنید که چگونه آن را عملی خواهید کرد.

مجله اینترنتی تجربه لذت بخش زندگی

The enjoyable life experience

مجله عمومی روانشناسی و توسعه فردی

مدیر مسئول: محمود دلیر عبدی نیا

روانشناس تربیتی با دیدگاه شناختی

دانش آموخته دانشگاه تهران