مجله اینترنتی تجربه لذت بخش زندگی
مجله عمومی روانشناسی و توسعه فردی
اولین مربی شناختی در ایران
ازدواج
تک همسری
ازدواج فرآیندی است که طی آن دو نفر رابطه خود را علنی، رسمی و دائمی میکنند. این پیوندی است بین دو نفر در پیوندی که ظاهراً تا زمان مرگ ادامه دارد، اما در عمل اغلب با جدایی یا طلاق قطع میشود.
چگونه ازدواج را به ثمر بنشانیم
ازدواج برای بسیاری شادی زیادی به ارمغان میآورد، اما چالشهایی را نیز به همراه دارد، اغلب چالشهای عمیق. نحوه برخورد یک زوج با این چالشها اغلب تعیین میکند که آیا رابطهشان از هم میپاشد یا دوام میآورد. حفظ یک رابطه طولانی مدت ممکن است مستلزم آن باشد که یک یا هر دو طرف، باورهای غلط یا عادات ناکارآمد خود را کنار بگذارند، و مهم است به یاد داشته باشید که تلاش برای تغییر همسر معمولاً شکست میخورد، مگر اینکه خود فرد مایل به تغییر باشد.
ازدواج چگونه افراد را تغییر میدهد؟
ازدواج چیزی بیش از تغییر در وضعیت زندگی و روال معمول زندگی است؛ به نظر میرسد همسر شدن شخصیت فرد را نیز تغییر میدهد. به خصوص در سالهای اولیه ازدواج. به عنوان مثال، مردان نسبت به دوران مجردی خود وظیفهشناستر و درونگراتر هستند و زنان از نظر احساسی پایدارترند. اما هر دو تمایل به سازگاری کمتری دارند.
قویترین نشانههای موفقیت یک ازدواج چیست؟
جان گاتمن و جولی شوارتز گاتمن، محققان روابط، معتقدند که زوجها وضعیت پیوند خود را با نحوه صحبت کردن در مورد یکدیگر آشکار میکنند. به طور خاص، آنها با محبت به یکدیگر اشاره میکنند؛ آنها هنگام صحبت در مورد رابطه خود از «ما» به جای «من» استفاده میکنند؛ آنها با جزئیات و به تفصیل در مورد گذشته مشترک خود صحبت میکنند؛ و به جای تمرکز بر مشکلات خود، از غلبه بر چالشها ابراز غرور میکنند.
زوجها برای حفظ شادی در زندگی مشترک چه کاری میتوانند انجام دهند؟
ایده «دوره ماه عسل» واقعی است: اکثر زوجها پس از چند سال اول ازدواج، کاهش کلی رضایت را تجربه میکنند. تحقیقات نشان میدهد کسانی که با هم میمانند، تمایل دارند عادات خاصی را به اشتراک بگذارند. آنها طوری رفتار میکنند که انگار هنوز با هم هستند. روی ویژگیهای مثبت یکدیگر تمرکز میکنند؛ قدردانی خود را ابراز میکنند و میدانند که فشارهای خارجی ممکن است باعث استرس آنها شود.
زوجهای جوان باید مراقب چه اشتباهاتی باشند؟
عادات و ویژگیهای شخصیتی افراد نسبتاً ثابت میمانند، و بنابراین وقتی زوجها سالها پس از ازدواج از یکدیگر ابراز ناامیدی میکنند، اغلب در مورد مسائلی است که در اولین ملاقاتشان وجود داشته است. این نگرانیها اغلب در مراحل اولیه عشق نادیده گرفته میشوند یا کنار گذاشته میشوند. به همین دلیل، متخصصان روابط پیشنهاد میکنند که زوجها چیزهایی را که در مورد شریک بالقوهشان آنها را آزار میدهد نادیده نگیرند و در اسرع وقت راههایی برای رسیدگی به آنها پیدا کنند.
بهترین راه برای حل مشکلات با شریک زندگی چیست؟
زندگی با شخص دیگر، و عادات و ویژگیهای منحصر به فرد او، همیشه منجر به اختلاف نظر میشود. نحوه برخورد زوجین با این اختلافات، شاخص کلیدی این است که آیا میتوانند در کنار هم بمانند یا خیر. شرکایی که فرض میکنند همسرانشان بهترین کار ممکن را انجام میدهند، اگر همدلی خود را حفظ کنند، احتمال موفقیت بیشتری دارند. صادق بودن با شخص دیگر، صحبت صادقانه و دلسوزانه در مورد آنچه آنها را آزار میدهد، و همکاری برای یافتن راهحلها به جای درخواست تغییر، احتمال موفقیت بیشتری دارند.
آیا میتوانید ازدواج را از نظر قانونی قابل طلاق بدانید؟
تقریباً ۴۰ درصد از ازدواجها به طلاق منجر میشوند؛ این خطر برای کسانی که برای اولین بار ازدواج میکنند کمتر است، اما برای کسانی که در سنین بسیار پایین ازدواج میکنند یا والدینشان طلاق گرفتهاند، بیشتر است. تحقیقات نشان میدهد که برای جلوگیری از طلاق در یک ازدواج، زوجها نباید عجله کنند؛ مطمئن شوند که ارزشها و سطح تعهد یکسانی دارند؛ و از ایدهآل جلوه دادن یکدیگر به روشهایی که در نهایت منجر به ناامیدی میشود، خودداری کنند.
آیا شرکا میتوانند یکدیگر را تغییر دهند؟
انتقاد در یک ازدواج میتواند منجر به افزایش واکنشهای عاطفی شود، جایی که یکی از طرفین توسط اعمال دیگری تحریک میشود و دیگری توسط پیشنهادات یا انتقاداتی که در مورد او میشود. این پویایی میتواند باعث شود هر دو نفر احساس کنند که نمیتوانند با خودشان صادق باشند: یکی نیاز دارد که نگرانیهایش توسط دیگری تأیید شود، در حالی که دیگری نیازی ندارد احساس کند که کنترل اوضاع را در دست دارد.
رابطه جنسی در ازدواج
یکی از جنبههای اصلی ازدواج، تعهد به داشتن رابطه جنسی تنها با یک شریک زندگی تا آخر عمر است. رابطه جنسی معمولاً جنبه بسیار مثبتی از روزهای اولیه اکثر زوجها است، اما مانند هر جنبه دیگری از یک رابطه، مشکلاتی ناگزیر به وجود میآیند. مسائل جسمی و عاطفی ممکن است احساس یک یا هر دو شریک را در مورد دفعات یا سبک رابطه فیزیکی تغییر دهد. صمیمیت در یک رابطه میتواند ناامنیهایی را که به صورت خشم یا اجتناب بروز میکنند، تشدید کند. کارشناسان معتقدند که یادگیری نحوه رسیدگی صادقانه و آشکار به نگرانیهای جنسی، کلید حفظ صمیمیت طولانی مدت است، اما این کار اغلب آسانتر از انجام آن است.
بزرگترین چالش برای ارضای جنسی در ازدواج چیست؟
زوجهایی که در مورد نگرانیهای جنسی خود بحثهای آزاد دارند، بیشترین رضایت را از روابط خود دارند، اما بسیاری از شرکا سالها رابطه جنسی بدون رضایت را تحمل میکنند تا از چنین گفتگوهایی اجتناب کنند. افراد ممکن است نگران باشند که نگرانیهای جنسی میتواند رابطه را تهدید کند، به احساسات شریک زندگیشان آسیب برساند یا احساسات خودشان را تحریک کند. تصویر از خود با این حال، یافتن شجاعت برای صحبت آشکار در مورد رابطه جنسی باید پیوند را تقویت کند.
اگر یکی از طرفین بخواهد بیشتر رابطه جنسی داشته باشد، چه میشود؟
تخمین زده میشود که ۸۰ درصد از زوجها در برههای از زندگی خود، تفاوتهایی در میل جنسی را تجربه میکنند. زوجهایی که حس قوی از میل جنسی مشترک یا میل به برآورده کردن نیازهای جنسی یکدیگر دارند، تمایل دارند با موفقیت بیشتری بر این چالشها غلبه کنند. آنها کمتر بر جنبههای منفی رابطه جنسی و بیشتر بر مزایای احساس دوست داشته شدن و مطلوب بودن برای شریک زندگی خود و مزایای بودن در یک رابطه شاد برای خودشان تمرکز میکنند. بهترین راه برای حل اختلافات مداوم در میل جنسی، مراجعه به یک درمانگر است.
زوجهای طولانی مدت چگونه میتوانند زندگی جنسی رضایتبخشی داشته باشند؟
در رابطهای که میتواند دههها دوام بیاورد، شخصیتها تغییر میکنند، بدنها پیر میشوند و خواستهها فراز و نشیب دارند. زوجهایی که این تغییرات را به بهترین شکل مدیریت میکنند، نه تنها میتوانند خواستههای جنسی خود را به یکدیگر ابراز کنند، بلکه عموماً در خارج از اتاق خواب نیز رمانتیک و مهربان هستند: آنها هر روز میگویند "دوستت دارم"، بدون هیچ دلیلی یکدیگر را میبوسند، از یکدیگر تعریف میکنند، با هم قرار میگذارند، یکدیگر را در آغوش میگیرند و در ملاء عام ابراز محبت میکنند.
چگونه همسر را پیدا میکنیم
انتخاب همسر از جمله مهمترین تصمیماتی است که اکثر مردم در طول زندگی خود میگیرند، اما این انتخابی است که هیچ تضمینی برای پایداری طولانی مدت ندارد. علم روابط، بینشهایی در مورد چگونگی تمایل شرکای موفق برای یافتن یکدیگر ارائه میدهد، اما اینکه آیا یک ازدواج در نهایت دوام خواهد داشت یا خیر، به ویژگیهای خاص افرادی که تصمیم به ازدواج میگیرند بستگی دارد.
قبل از ازدواج، زوجین باید چه چیزهایی را در مورد یکدیگر بدانند؟
عشق و جذابیت جنسی همیشه برای ادامه ازدواج کافی نیست. کارشناسان از زوجها میخواهند که قبل از نامزدی، تا حد امکان در مورد ارزشها و اولویتهای یکدیگر اطلاعات کسب کنند، مانند نحوه برخورد آنها با کارهای خانه، پول و کار، محرکها و آسیبهای گذشته آنها و اینکه آیا به مفاهیم سنتی در مورد نقشهای جنسیتی در ازدواج اعتقاد دارند یا خیر.
آیا ازدواج با شریکی که خیلی بزرگتر یا خیلی کوچکتر است، میتواند موفق باشد؟
در نظرسنجیها، مردان و زنان دگرجنسگرا روابطی را ترجیح میدهند که در آن مرد دو تا سه سال از زن بزرگتر باشد، اما برخلاف کلیشهها، بسیاری از زوجهایی که اختلاف سنی قابل توجهی دارند نیز موفق میشوند. افراد درون یک رابطه ممکن است سن یکدیگر را متفاوت از افراد خارج از رابطه درک کنند و برخی افراد ممکن است شریک زندگی خود را بر اساس عواملی غیر از سن انتخاب کنند.
آیا ازدواجهایی که در آنها طرفین شبیه به هم هستند موفقترند یا متفاوت؟
تحقیقات زیادی بررسی کردهاند که آیا افراد در روابط خود به دنبال «تیپهای» خاصی هستند یا خیر. برای مثال، به نظر میرسد بسیاری از افراد به طور ناخودآگاه جذب رنگهای چشم یا موی خاصی میشوند، اما یک باور قدیمی رد شده است: افرادی که متضاد یکدیگر هستند، یکدیگر را جذب نمیکنند، یا حداقل در روابط بلندمدت به اندازه زوجهایی که عموماً شبیه به هم هستند، موفق نیستند.
آیا افرادی که ابتدا با هم زندگی میکنند، ازدواجهای شادتری دارند؟
مدتهاست که ثابت شده زندگی مشترک قبل از ازدواج، یک عامل خطر برای طلاق است، با یک استثنای کلیدی: زوجهایی که تا زمان نامزدی با هم زندگی نمیکنند، به نظر نمیرسد ریسک کنند. یک نظریه این است که زوجهایی که با هم زندگی میکنند، ارزش کمتری برای تعهد ازدواج قائل هستند. نظریه دیگر این است که زوجهایی که در روابط نه چندان ایدهآل هستند، ممکن است جدایی از زندگی مشترک برایشان دشوارتر باشد و این سکون ممکن است آنها را به سمت ازدواجهای ناخوشایند سوق دهد.
تک همسری در مقابل چند همسری
بیشتر ازدواجها تکهمسری هستند که بر اساس تعهد عاشقانه به تنها یک همسر بنا شدهاند. چندهمسری به معنای ازدواج همزمان با بیش از یک نفر است؛ مردانی که چندین همسر دارند، چندهمسری و زنانی که چندین شوهر دارند، چندهمسری هستند. در روابط چندهمسری، همسر یا شوهر اصلی یا اول معمولاً قدرت بیشتری نسبت به همسر جوانتر دیگر دارد. در برخی از ازدواجهای چندهمسری، همسران در یک خانه زندگی میکنند، در حالی که در برخی دیگر، خانههای جداگانهای دارند.
چگونه مردم تک همسر شدند؟
فرهنگهای انسانی عموماً تا زمان ظهور ادیان توحیدی و ظهور جوامع شهری، تکهمسری را نمیپذیرفتند. پیش از آن، انسانها عمدتاً چندهمسری بودند. زیستشناسان تکاملی معتقدند که مردان از زنان بزرگتر هستند، در سن کمتری میمیرند و بیشتر به جفتگیری با شرکای متعدد علاقه دارند، که همگی بقایای هزارههای چندهمسری هستند.
چندهمسری امروزه چقدر رایج است؟
چندهمسری در برخی از نقاط جهان، عمدتاً در آسیا، خاورمیانه و آفریقا، همچنان یک رسم پذیرفته شده یا تحمل شده است. این رسم در ایالات متحده و اروپا غیرقانونی است، تا حدودی به دلیل نگرانیها در مورد ازدواج اجباری و ازدواج کودکان. اما چندهمسری یا غیرتکهمسری توافقی، در آن مناطق بسیار رایجتر از جاهای دیگر است.
ازدواجهای آزاد چگونه موفق میشوند؟
تحقیقات نشان میدهد افرادی که در روابط باز هستند، به اندازه افراد تکهمسر خود از نظر شخصی و رابطهای راضی هستند - اما از نظر جنسی رضایت بیشتری دارند. روابط چندهمسری میتوانند شکوفا شوند اگر شرکا مرزهایی را تعیین کنند که نیازهای همه را برآورده کند، به طور مؤثر ارتباط برقرار کنند و آگاهانه همان تکنیکهای حفظ رابطه را که سایر زوجها به کار میبرند، تمرین کنند.
مجله عمومی روانشناسی و توسعه فردی
مدیر مسئول: محمود دلیر عبدی نیا
روانشناس تربیتی با دیدگاه شناختی
دانش آموخته دانشگاه تهران
اولین مربی شناختی در ایران